Functie en principe
Zoals de naam al aangeeft, zijn in verticale vorm-, vul- en sluitmachines (vvvs) het vullen en verpakken samengebracht in een compact geheel. De machines bieden de mogelijkheid granulaten of losse producten te verpakken in zakken met een breedtebereik van ca. 40 tot 600 mm die d.m.v. sealen worden afgesloten. Diverse opties komen daarbij tegemoet aan klantspecifieke wensen, zoals een hersluitbare seal of draaggreep. Het gaat om een veelzijdige verpakkingstechniek, waarbij uit een rol verpakkingsfolie zakken worden gevormd van uiteenlopende afmetingen en vormen, zoals 'kussenzakken', zakken met versterkende hoekseals en de z.g. stazakken. Het gewicht van de inhoud per zak varieert van enkele grammen (suikerzakje) tot 50 kg. De vvvs-machines vinden veel toepassing in de voedselverwerkende industrie (koek, diepvries, snoep, diervoeding), maar ook in de non-food industrie, bij fabrikanten van wasmiddelen en dergelijke.
Modulaire bouw
De apparatuur varieert van eenvoudig tot complex en is tegenwoordig veelal modulair opgebouwd. Een flexibele verpakkingsfilm of -folie wordt van een horizontale opgehangen rol afgewikkeld. De foliebreedte kan hierbij tot zo'n 1250 mm oplopen, voor 600 mm brede zakken met een overlap van 50 mm. Pendelrollen voeren het verpakkingsmateriaal naar een formaatdeel, dat vorm en afmetingen van de zak bepaalt. Dit productspecifieke formaatdeel wordt bij een nieuwe serie in de machine gemonteerd. Het bestaat uit een vormschouder met een daarin passende formaatvulbuis. Hiermee wordt de folie verticaal tot een nog open buisvormige zak gevormd. Vervolgens wordt deze 'buiszak' in de lengterichting op de plaats waar de foliekanten elkaar overlappen, dichtgesealed. Het dwarssluitstation brengt de horizontale seal aan, waarna het product wordt gedoseerd in een van tevoren ingesteld gewicht, volume of hoeveelheid. Aftrekriemen voeren de gevulde zak vervolgens door het dwarsnaadsluitstation omlaag, waarna opnieuw de dwarsseal (kop- en bodemnaad) wordt aangebracht en de zak geheel gesloten is. Een steekmes snijdt gelijktijdig de zak los en de cyclus kan opnieuw beginnen.
Horizontaal of verticaal bewegen
In dit geval beweegt het dwarsnaadsluitstation uitsluitend in horizontale richting heen en weer. Het is ook mogelijk dat dit sealstation tevens verticaal op en neer beweegt. In de hoogste stand wordt een seal aangebracht; terwijl het station omlaag beweegt, wordt het product in de volgende open zak gedoseerd. Aan het eind van de dosering beweegt het station weer omhoog en brengt opnieuw een seal aan. In dit geval beweegt het station dus met het verpakkingsmateriaal mee ('kontinuierliche Arbeitsweise).
Op basis van deze verpakkingstechniek zijn diverse zakvormen te realiseren. De meest eenvoudige is het kussenmodel, met bodem- en kopnaad. Bij de z.g. blokbodemzakken ('stazakken') is de doorsnede van de formaatvulbuis niet rond, maar rechthoekig. Verticale hoekseals, een variant hiervan, verlenen de zak extra stevigheid. Andere mogelijkheden zijn zakken met ziploc (hersluitbare seal), 'bag-in-bag' en een blokbodemzak met gesealde bodem.
Vvvs-machines worden in diverse bouwgrootten aangeboden, met per bouwgrootte een breed zakbreedtebereik, bijvoorbeeld van 50 tot 250 mm en van 250 tot 600 mm. Sommige fabrikanten bieden in hun programma's wat meer bouwgrootten, met overlappende zakbreedtebereiken (bijvoorbeeld 50 tot 320 mm, 220 tot 400 mm enz.).
Voor investering in een vvvs-machine zijn in principe vier motieven aan te voeren:
1 de huidige verpakkingstechniek is verouderd;
2 een hogere productiviteit is gewenst;
3 men wil een bestaand product anders presenteren
4 men wil een nieuw product op de markt brengen.
